Home Categorieën Overig Veroorzaakt gluten een lekkende darm?

Een darmstoornis genaamd ‘leaky gut’, ofwel ‘lekkende darm’, staat wereldwijd steeds meer in de belangstelling, vooral in de natuurlijke-gezondheidsgemeenschap. Sommige artsen ontkennen het bestaan van een lekkende darm, terwijl anderen zeggen dat het aan de basis ligt van bijna elke ziekte. De lekkende darm is een beetje een medisch mysterie. Wetenschappers proberen nog steeds te bepalen wat het nu precies is en wat het veroorzaakt. Sommige mensen denken dat het wordt veroorzaakt door gluten, maar de rol daarvan bij het ontstaan van de aandoening is ingewikkeld. Dit artikel gaat in op het onderzoek naar gluten en het lekkende-darmsyndroom.

Wat is gluten?
Gluten is de naam van een groep eiwitten die van nature in granen worden gevonden, zoals in tarwe, gerst, spelt en rogge. Het zorgt voor de elasticiteit van deeg, waardoor het beter plakt en rijst. Gluten zorgt er ook voor dat het deeg aan elkaar blijft kleven en dat het rijst. Ook zorgt het voor de stevige, wat taaie structuur van het brood (1). Het wordt soms extra aan brood toegevoegd om ervoor te zorgen dat het beter rijst. De twee belangrijkste eiwitten die in tarwegluten voorkomen zijn gliadine en glutenine. Gliadine is het bestanddeel van gluten waar sommige mensen niet tegen kunnen.

Kortom: Gluten is de naam van een groep eiwitten die in onder andere tarwe, gerst, spelt en rogge voorkomen. Een van deze eiwitten veroorzaakt gezondheidsproblemen bij sommige mensen.

Wat is darmpermeabiliteit?
Het spijsverteringssysteem voert een aantal zeer belangrijke functies uit in je lichaam. In het spijsverteringskanaal wordt voedsel afgebroken en voedingsstoffen worden opgenomen in de bloedbaan. De wanden van de darmen dienen ook als belangrijke barrière tussen de darm en de rest van het lichaam. De darmwand is een soort poortwachter, die bepaalt welke stoffen door de darmwand mogen, naar de bloedbaan en de organen. Darmdoorlaatbaarheid, ofwel darmpermeabiliteit, is een term die aangeeft hoe makkelijk stoffen door de darmwand kunnen passeren. Normaal gesproken zitten er minuscule ruimtes tussen de cellen van de dunne darm, genaamd tight junctions. Als deze beschadigd raken of te los worden, zorgt dit ervoor dat de darm gaat ‘lekken’, waardoor stoffen en organismes vanuit de darmen in de bloedstroom terecht kunnen komen. Dit verschijnsel van verhoogde darmdoorlaatbaarheid staat bekend als het lekkende-darmsyndroom. Als bacteriën en gifstoffen in de bloedstroom binnenkomen, zorgt dat voor wijdverbreide ontstekingen in het lichaam. Een verhoogde darmdoorlaatbaarheid wordt in verband gebracht met auto-immuunziektes zoals diabetes 1, de ziekte van Crohn en inflammatoire huidaandoeningen (234).

Kortom: Als de barrièrefunctie van de dunne darm beschadigd is, kunnen bacteriën en gifstoffen door de darmwand lekken en in zich in het lichaam verspreiden, wat ontstekingen en ziektes veroorzaakt.

Gluten zorgt bij sommigen voor aanzienlijke problemen
De meeste mensen hebben niet veel moeite met gluten, maar sommige mensen kunnen er echt niet tegen. De ernstigste vorm van glutenintolerantie is de ziekte genaamd coeliakie. Dit is een auto-immuunziekte, waarbij ook erfelijkheid een rol speelt. Bij mensen met coeliakie kan gluten diarree, maagpijn, een overmaat aan gasvorming en huiduitslag veroorzaken. Na verloop van tijd kan het leiden tot beschadiging van de darmen, waardoor het vermogen om bepaalde voedingsstoffen op te nemen wordt belemmerd (56). Sommige mensen testen echter negatief op coeliakie maar reageren toch op gluten. Dit wordt non-coeliakie glutensensitiviteit genoemd. De symptomen lijken op die bij coeliakie, maar er is geen auto-immuunreactie. Mensen met non-coeliakie glutensensitiviteit kunnen last hebben van diarree, opgeblazenheid en gasvorming en tevens van gewrichtspijn en ‘brain fog’ – een gevoel van ‘mist in het hoofd’ (7). Momenteel is er nog geen klinische methode om deze sensitiviteit te diagnosticeren. Als je negatief reageert op gluten en je symptomen worden minder als je glutenvrij eet, dan heb je waarschijnlijk glutensensitiviteit (8910). Het onderwerp gluten blijft behoorlijk controversieel. Sommige medische professionals geloven dat het eten van gluten geen kwaad kan, behalve als je coeliakie hebt. Anderen beweren dat gluten de hoofdoorzaak is van allerlei gezondheidsproblemen en auto-immuunaandoeningen.

Kortom: De meeste mensen kunnen gluten wel verdragen. Het kan echter aanzienlijke problemen geven bij mensen die er gevoelig voor zijn.

Gluten activeert zonuline, de regelaar van de darmpermeabiliteit
Verscheidene studies hebben aangetoond dat gluten de darmdoorlaatbaarheid kan verhogen en een immuunreactie in het lichaam teweeg kan brengen (11). Het immuunsysteem reageert op stoffen die het als schadelijk herkent door een ontsteking te veroorzaken. Ontsteking is het natuurlijke zelfbeschermingsmechanisme van het lichaam, maar een aanhoudende ontstekingstoestand hangt samen met allerlei chronische aandoeningen. Bij gevoelige mensen wordt gluten gezien als vreemde indringer, waardoor ontstekingen ontstaan. Het bewijsmateriaal voor wat betreft gluten en de permeabiliteit van de darm is echter tegenstrijdig.

Hoe gluten invloed heeft op zonuline en op de doorlaatbaarheid van de darm
Zonuline is een eiwit dat de zogenaamde ‘tight junctions‘ in de dunne darm reguleert. Als zonuline wordt vrijgegeven in de darmen, openen de tight junctions zich enigszins, waardoor grotere deeltjes de darmwand kunnen passeren (1213). Uit laboratoriumstudies blijkt dat gluten zonuline activeert, waardoor een verhoogde doorlaatbaarheid van de darm ontstaat (1415). Een van deze onderzoeken constateerde dat gluten zonuline activeert in cellen bij zowel mensen met als zonder coeliakie. Het zonulinegehalte was echter in de cellen van mensen met coeliakie veel hoger (14).

Wat is het effect bij mensen met glutengevoeligheid?
Onderzoek toont consequent aan dat gluten de permeabiliteit van de darm significant verhoogt bij mensen met coeliakie (161718). De resultaten zijn gemengd als het gaat om mensen zonder coeliakie. Uit laboratoriumonderzoek blijkt wel dat gluten de doorlaatbaarheid van de darm vergroot, maar dit is in onderzoek bij mensen niet bevestigd (17). Een klinische studie wees ook uit dat gluten de darmdoorlaatbaarheid vergroot bij mensen met PDS (Prikkelbare Darmsyndroom) (19). In andere studies met mensen veroorzaakte gluten geen veranderingen in de darmdoorlaatbaarheid bij mensen met non-coeliakie glutensensitiviteit of PDS (2021).

De individuele gezondheid speelt wellicht een rol
Gluten activeert inderdaad zonuline, maar het werkt niet bij iedereen hetzelfde. Het is duidelijk dat de permeabiliteit van de darm inderdaad wordt vergroot bij mensen met coeliakie en misschien bij mensen met PDS. Het lijkt er echter op dat gluten bij gezonde mensen niet leidt tot vergroting van de doorlaatbaarheid van de darm.

Kortom: Gluten activeert zonuline en verhoogt de darmpermeabiliteit bij mensen met coeliakie. Bij gezonde mensen treedt geen verhoogde doorlaatbaarheid van de darmen op.

Factoren die bijdragen aan het lekkende-darmsyndroom
Gluten speelt wellicht een rol in de ontwikkeling van een lekkende darm bij mensen met coeliakie of PDS, maar het is zeker niet de enige oorzaak. Medisch deskundigen proberen nog steeds te begrijpen wat nu precies een lekkende darm veroorzaakt, maar er zijn een paar factoren waarvan bekend is dat ze in ieder geval bijdragen aan de aandoening. Hier volgen een aantal van deze factoren:

  • Ongezond dieet: Een dieet met veel vet en geraffineerde koolhydraten kan zorgen voor verhoogde darmdoorlaatbaarheid (222324).
  • Stress: Langdurige stress kan de interactie tussen de darmen en de hersenen veranderen en leiden tot allerlei maagdarmstoornissen, waaronder een verhoogde permeabiliteit (25).
  • NSAID’s (Niet-steroïde ontstekingsremmers): Een teveel aan NSAID’s zoals ibuprofen kan leiden tot verhoogde darmpermeabiliteit (2627).
  • Ontsteking: Chronische ontstekingen door het hele lichaam dragen bij aan allerlei chronische ziektes en aan een grotere doorlaatbaarheid van de darm (28).
  • Slechte darmflora: Als de balans tussen de goede en slechte bacteriën in de darmen is verstoord, kan dit bijdragen aan een lekkende darm (224).
  • Zinktekort: Een tekort aan zink in de voeding kan de darmpermeabiliteit veranderen en bijdragen aan vele maagdarmproblemen (29).
  • Gist: Gist is van nature aanwezig in de darmen. Als er een overgroei van gist plaatsvindt, vooral van de gist/schimmel Candida, kan dit problemen veroorzaken (30).

Kortom: Er zijn vele factoren die bijdragen aan het ontstaan van een lekkende darm. Bij mensen met coeliakie of PDS kan gluten een van de bijdragende factoren zijn.

Moet iedereen gluten vermijden?
Gluten veroorzaakt bij sommigen aanzienlijke problemen. Bij mensen met coeliakie verhoogt gluten de permeabiliteit van de darmen en dat leidt tot de auto-immuunreactie en ontstekingen. Het verband tussen gluten en darmdoorlaatbaarheid is echter complex en wordt tot nu toe nog niet goed begrepen. Momenteel is er geen solide bewijs dat gluten de darmdoorlaatbaarheid vergroot of een lekke darm veroorzaakt bij gezonde mensen. Als je symptomen van glutensensitiviteit bij jezelf waarneemt, kan het goed zijn om gluten uit je dieet te schrappen. Je kunt hier meer lezen over glutenvrij eten.

Kortom: Mensen met coeliakie of glutensensitiviteit dienen gluten te vermijden. Er is echter geen duidelijk bewijs dat gezonde mensen dit ook zouden moeten doen.

Factoren die je darmgezondheid kunnen verbeteren
Een van de sleutels tot een betere darmgezondheid – en het voorkomen van een lekkende darm – is zorgen voor een betere darmflora. Dat betekent dat je zorgt voor een toename van het aantal gunstige darmbacteriën, zodat ze in de meerderheid zijn ten opzichte van de ongunstige bacteriën. Hier vind je een paar manieren om dit te bewerkstelligen:

  • Neem probiotica: Probiotica zijn gunstige bacteriën die zorgen voor een goede darmgezondheid. Ze zitten in gefermenteerde voeding zoals yoghurt, kefir, zuurkool en kimchi. Ook kun je ze krijgen in de vorm van een supplement (313233).
  • Vermijd geraffineerde koolhydraten: Vermijd met suiker gezoete drankjes en voeding met toegevoegde suiker of geraffineerde tarwebloem. De schadelijke bacteriën in je darmen gedijen op deze voeding (22).
  • Eet veel vezelrijke voeding: Fruit, groenten en peulvruchten zitten vol met oplosbare vezels, die de goede bacteriën in je darmen voeden (3435).

Kortom: Zorgen voor vermeerdering van de gunstige bacteriën in je darmen kan je darmgezondheid bevorderen en helpen voorkomen dat je een lekkende darm krijgt.

Tot slot
Gluten zorgt voor aanzienlijke problemen bij mensen die er gevoelig voor zijn. Uit onderzoek blijkt dat het de darmpermeabiliteit kan vergroten, wat ook bekend staat als een ‘lekkende darm’, bij mensen met coeliakie en misschien met PDS. Dit lijkt echter niet op te gaan voor gezonde mensen. Als je denkt dat je symptomen hebt van glutensensitiviteit kan het goed zijn om eens met je arts te overleggen en een glutenvrij dieet te overwegen.

Bron: Ahealthylife.nl

 Ook Interessant:

ad1-png

Hoe verhelp je Acne, eczeem en andere huidproblemen
op een natuurlijke wijze
Miljoenen mensen, ,kampen met huidproblemen als acne,
eczeem, rosacea, en de beschikbare over de toonbank
middelen die je kunt kopen via drogisterij en apotheek,
maar [Lees Verder]

ad2-png

Neusholte problemen natuurlijk oplossen

Onze neus krijgt heel wat te verduren. Verstoppingen bij
verkoudheid, of juist een loopneus. Ook zaken als hooikoorts
zorgen voor neusproblemen en de middelen [Lees Verder…]

ad3-png

Last van migraine? Zo kom je er op natuurlijke wijze van af!

Al zo lang als ik mij kan herinneren heb ik last van migraine,
en wat ik ook probeerde, niets hielp, ook de voorgeschreven
medicatie van de huisarts niet. [Lees Verder…]

 

Open

Online Chat

Close